Witamina B3 (PP)

Opis i funkcje:  Nazwa pelagra użyta po raz pierwszy przez Frappoliego w 1771 pochodzi od słów pella i agra, które są źle użytymi włoskimi słowami pellis i aegra, oznaczającymi "chora skóra". Pierwsze badania nad pelagrą przeprowadził hiszpański lekarz Casal, który w 1735 opisał tę chorobę. Pelagra była uznana za jednostkę chorobową najpierw w Hiszpanii, Portugalii i Włoszech, a potem w kolejnych krajach europejskich. Związki te są znane od końca XIX w., lecz ustalenie zależności występowania choroby pelagry od ich niedoboru w diecie wymagało jeszcze żmudnych badań, które dały dopiero rezultat w naszym stuleciu. W okresie międzywojennym pelagra była schorzeniem rozpowszechnionym zarówno w Europie, jak i Ameryce Południowej. Objawiała się zmianami skórnymi (na języku, szyi, twarzy, rękach), a także zaburzeniami układu trawienia oraz zaburzeniami nerwowymi i psychicznymi. Niacyna, czyli witamina B3, zwana też witaminą PP obejmuje amid kwasu nikotynowego, kwas nikotynowy oraz pochodne wykazujące biologiczną aktywność nikotynoamidu. Witamina ta uczestniczy w regulacji poziomu cukru we krwi (produkcja związków energetycznych), regulacji poziomu cholesterolu, uczestniczy w procesach utleniania i redukcji w organizmie (jako składnik koenzymów), uczestniczy w utrzymaniu odpowiedniego stanu skóry, uczestniczy w regulacji przepływu krwi w naczyniach, współdziała w syntezie hormonów płciowych.



Używane nazwy:  Witamina PP, nikotynamid, kwas nikotynowy, niacyna, amid kwasu nikotynowego, pelagranina, niacynamid



Wzór chemiczny:

Amid kwasu nikotynowego (nikotynamid)



Kwas nikotynowy




Zapotrzebowanie:
Witaminę B3 wyraża się w tabelach żywieniowych w miligramach [mg].

Zalecane normy dietetyczne na Witaminę B3 dla różnych grup ludności^*

Grupy ludności	Witamina B3 (PP)
	Zalecane normy dietetyczne [mg / dzień]	Bezpieczna maksymalna dawka nie powodująca ryzyka efektów ubocznych [mg / dzień]
Dzieci 1-3 lat	6	10
Dzieci 4-8 lat	8	15
Chłopcy 9-13 lat	12	20
Młodzież męska 14-18 lat	16	30
Mężczyźni 19-30 lat	16	35
Mężczyźni 31-50 lat	16	35
Mężczyźni 50-70 lat	16	35
Mężczyźni powyżej 70 lat	16	35
Dziewczęta 9-13 lat	12	20
Młodzież żeńska 14-18 lat	14	30
Kobiety 19-30 lat	14	35
Kobiety 31-50 lat	14	35
Kobiety 50-70 lat	14	35
Kobiety powyżej 70 lat	14	35
Kobiety ciężarne do 18 lat	18	30
Kobiety ciężarne 19-30 lat	18	35
Kobiety ciężarne 31-50 lat	18	35
Kobiety karmiące do 18 lat	17	30
Kobiety karmiące 19-30 lat	17	35
Kobiety karmiące 31-50 lat	17	35

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)



Źródła w żywności:

Zawartość w 100 [g] lub [ml] produktu	[mg]
Drożdże	35,5
Orzechy ziemne	24,2
Otręby pszenne	21
Wątróbka	12,2
Tuńczyk	10,3
Drób	9,6
Suszone brzoskwinie	8,2
Serca	7,2
Łosoś	6,8
Ziarno pełne	5,2
Migdały	4,7
Kasza gryczana	4,0
Soja	2,9
Pomidory/TD>	1,4

Niedobór witaminy:
- wystąpienia pelagry - tzw. rumień lombradzki - szorstkość i zaczerwienienie skóry,
- zaburzenia w metabolizmie cukrów,
- zaburzenia procesu oddychania komórkowego,
- dysfunkcji układu trawiennego (biegunki, spadek masy ciała, osłabienie),
- zakłócenia w funkcjonowaniu układu nerwowego (bezsenność, zawroty głowy, bóle głowy, zapalenie nerwów, zaburzenia pamięci ).



Nadmiar witaminy:
- uszkodzenie wątroby,
- niemiarowość pracy serca,
- dolegliwości skórne (pieczenie i swędzenie),
- podniesienie poziomu glukozy we krwi



Co wpływa na polepszenie wchłaniania:  kompleks witamin B, witamina B1, witamina B2, witamina B5, witamina C, fosfor, chrom



Co wpływa na pogorszenie wchłaniania:  sulfonamidy, alkohol, tabletki nasenne, estrogen, antybiotyki, środki antykoncepcyjne, kawa, herbata, cukier, azotan sodu



Ciekawostki o witaminie:
- jest to jedna z nielicznych witamin nieulegających zmianom mimo procesów przetwarzania i przechowywania żywności,
- dzienne zapotrzebowanie na witaminę PP jest zwykle zaspakajane poprzez jej powstawanie z jednego z aminokwasów ? tryptofanu, przyjmuje się, że 1 [mg] niacyny równa się 60 [mg] tryptofanu,
- nadmierne spożywanie pokarmu zawierającego cukier prowadzi do utraty witaminy PP,
- kwasu nikotynowego i amidu tego kwasu nie należy mylić ze szkodliwą nikotyną, która znajduje się w tytoniu,
- niedobór witaminy PP może spowodować niekorzystne zmiany w osobowości, ponieważ witamina ta jest konieczna do prawidłowego funkcjonowania mózgu i obwodowego układu nerwowego,
- nadmiar syntetycznej witaminy PP może powodować: bóle głowy, mrowienie, zaczerwienienie skóry, swędzenie głowy, szum w uszach, niestrawność, żółtaczkę, arytmię serca i psychozy, prawdopodobieństwo uszkodzenia wątroby, utratę łaknienia, stężenie kwasu moczowego, zwiększenie zawartości glukozy w osoczu,
- badania przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych wykazały, że stosowanie niacyny obniża poziom cholesterolu nawet o 22%,
- dzięki zdolnościom niacyny do rozszerzania naczyń krwionośnych, jej stosowanie może być pomocne w usuwaniu dolegliwości krążeniowych u osób z wąskimi żyłami, oraz łagodzeniu dolegliwości u osób cierpiących na bóle migrenowe.